کربن آلی (OC) یا مواد آلی (OM) در خاک ماده آلی جزء حیاتی خاک است و نقش مهمی در حاصلخیزی، ساختار و سلامت کلی خاک دارد. کربن آلی یک عنصر کلیدی ماده آلی است و حضور آن در خاک مزایای زیادی دارد.
تامین مواد غذایی: با تجزیه مواد آلی، عناصری مانند نیتروژن، فسفر، گوگرد و ریزمغذیها در خاک آزاد میشوند که این عناصر میتواند مورد مصرف گیاهان و جمعیت میکروبی خاک قرار گیرد. البته توجه شود که میزان عناصر غذایی در مواد آلی کمتر بوده و نمیتواند به عنوان منبع اصلی تغذیه گیاهان درنظر گرفته شود.
بهبود ساختار خاک: مواد آلی، از جمله کربن آلی، نقش مهمی در ساختار خاک دارد. به تشکیل خاکدانههای پایدار کمک میکند و تخلخل و ساختار خاک را بهبود میبخشد. ساختار مناسب خاک باعث افزایش نفوذ آب، نفوذ ریشه و تهویه خاک میشود. افزایش ظرفیت نگهداری آب: خاکهای با مواد آلی زیاد، ظرفیت نگهداری آب بالایی دارند. این مواد مثل اسفنج عمل کرده و رطوبت را در خاک حفظ میکنند. جلوگیری از فرسایش خاک: مواد آلی به اتصال ذرات خاک به یکدیگر کمک میکند. این اثر میتواند فرسایش خاک بوسیله آب و باد را کاهش دهد، از خاک سطحی محافظت و حاصلخیزی خاک را حفظ کند. افزایش تنوع زیستی خاک: خاک های سالم با سطح کربن آلی کافی، بستر مناسبی برای رشد طیف متنوعی از میکروارگانیسمها و گیاهان هستند که این موضوع باعث افزایش تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم خاک میشود. مواد و کربن آلی در برگه آزمایش خاک کربن آلی (OC) جزوی از مواد آلی (OM) است و هردو پارامتر، مفهوم یکسانی دارند. این پارامترها در برگه نتایج آزمایشات خاک بصورت درصد (%) گزارش میشوند. بصورت عمومی، خاکهای با کربن آلی بالای 1/5 درصد به عنوان خاک مطلوب از لحاظ این پارامتر درنظر گرفته میشوند.
